Varslar kaldare helg etter første sommardagen sørpå

Folk i Finnmark var nemleg dei første til å lære dei kalde luftmassane å kjenne frå nord, noko som gav kvitt i nedbøren, ifølgje Meteorologisk institutt.

Den arktiske lufta vil trekkje sørover dei neste dagane, noko som fører til at heile landet går ei kaldare helg med lågare temperaturar i møte, nokre stader også frost. 

– Dei vil krype lengre sørover, vi får nok ei kaldare helg vi òg. Det droppar nok frå 20 grader til litt over 10 her sørpå, seier statsmeteorolog Rafael Escobar Løvdahl til NTB. 

Sommardag i sør

For han trur onsdagen vil bli den første nordiske sommardagen i år – noko som altså inneber over 20 grader, «om det så berre er eitt minutt». Kvar blir det? 

Løvdahl svarer at ein eller fleire vêrstasjonar på Sør- og Austlandet nok kan melde om slik sommardagstemperatur, føresett at dei ligg litt inn frå kysten. Vatnet er nemleg kaldt framleis. Han foreslår stader som Asker, Lier, Gulsvik, Froland, Gjerstad og kanskje Vennesla. 

På Vestlandet blir det i helga litt varierande vêr. Sør for Stad er det mykje sol og opphaldsvêr i vente. Andre stader kan det bli aprilbyer, noko som tåke og tåkeskyer frå havet forårsakar. Det vil ifølgje Løvdahl sleppe litt taket og klarne til når nordavinden melder seg i helga. 

Vurderer farevarsel

Samtidig har også skogbrannfaren auka, og Meteorologisk institutt utvida tysdag farevarsla til å gjelde gras- og lyngbrannfare, både i varigheit og område, for snøfrie område i Vestland fylke òg. 

Der vart det gult nivå, slik det allereie er for kysten av Nordland og Sør-Troms og dessutan for Møre og Romsdal og Nordfjord. I delar av Trøndelag er det oransje nivå, altså stor fare. 

– Det er forhold som tilseier at det er problem i Nordland, Midt-Noreg og litt på Nordvestlandet. Der vil forholda bli betre sidan det blir kaldare og det kjem nedbør. Men for Vestlandet sør for Stad, Sørlandet og Austlandet går det motsett veg, ifølgje statsmeteorologen:

– Det har vorte grønare, det dempar faren litt. Men når det ikkje regnar, og temperaturen blir høg, er det likevel ein aukande fare. Vi får sjå om det blir høgt nok til at det blir sendt ut farevarsel, sa Løvdahl onsdag formiddag.

238 hittil i år

Etter at snøen smeltar om våren, blir det fort tørt utan nedbør. Grunnen er at vegetasjonen som kjem opp i dagen, er vegetasjonen frå i fjor, som er vissen og død. Berre nokre dagar med tørt vêr etter snøsmelting er nok til å skape store gras- og lyngbrannfare, ifølgje nettstaden Skogbrannfare.

Ifølgje Direktoratet for samfunnstryggleik og beredskap (DSB) kjem ni av ti brannar i skog og utmark av menneskeleg aktivitet – ofte aktløyse. Til no i 2026 har det vore 238 gras- eller skogbrannar i Noreg. 

– Mange tenkjer at det er for tidleg å vere bekymra for brann i terrenget, men statistikken viser det motsette, seier fagsjef Lill Cecilie Bjørndal Klementsen i Frende Forsikring i ei pressemelding.

Liten gnist nok

Bålforbodet tredde i kraft 15. april. Det inneber at det er forbode å tenne eingongsgrillar, bål og bålpanner i eller i nærleiken av skog og utmark. Forbodet er ikkje absolutt: Det heiter at det «er tillatt å gjere opp eld/tenne bål der det openbart ikkje kan begynne å brenne».

Den første brannsjefen har allereie gått ut i media og bede folk skjerpe seg og vere varsame med open eld ute i terrenget. Det var i Ålesund etter den store terrengbrannen nyleg. 

Brannvernsforeininga minner om at sjølv om det er vått og fuktig der ein tenner bål, kan det vere svært tørt i nærleiken. Med dei rådande farevarsla er det ekstra viktig å ikkje bryte reglane, seier også fagsjefen i Frende:

– Ein liten gnist kan vere nok, og skogbrannfaren varer fram til det kjem ein god dose regn, seier Bjørndal Klementsen, som minner om dei godkjende bål- og grillplassane som kan brukast året rundt mange stader.