nyhende
Ungdata: Tredobling av vaping blant tenåringar sidan 2021
14 prosent av norske tenåringar oppgir at dei bruker e-sigarettar i større eller mindre grad. I 2021 var det 5 prosent.
Det kjem fram frå undersøkingane i Ungdata-rapporten som NOVA presenterer på Arendalsveka måndag.
Bruken av e-sigarettar (vaping) er berre kartlagd i Ungdata dei siste åra. I løpet av denne perioden har bruken auka mykje.
Frå 16 til 30 prosent
Andelen som har prøvd vaping, har auka frå 16 til 30 prosent frå 2021 til 2023. Andelen som vapar dagleg, har auka frå 1 til 3 prosent. Andelen som vapar av og til, har auka frå 4 til 11 prosent.
Den nasjonale rapporten byggjer på lokale Ungdata-undersøkingar frå 2023 og 2024 med svar frå 150.000 ungdommar i ungdomsskulen og vidaregåande skule i 210 kommunar. Det er mellom anna stilt spørsmål om bruk av e-sigarettar, snus og røyk.
Som venta
– Auken i vaping nasjonalt er i tråd med tendensen vi såg i Oslo-tala vi fekk i fjor. Det samsvarer også med trendar i andre land. Det er sånn sett venta og noko vi ser på med bekymring, seier divisjonsdirektør Linda Granlund i Helsedirektoratet til NTB.
Medan vaping har vorte meir utbreidd, ligg bruk av røyk og snus på same nivå som for ti år sidan.
Fleire jenter enn gutar rapporterer om jamleg bruk av vape, medan bruk av snus og røyk er vanlegare blant gutane.
Meir røyk og snus på vidaregåande
Medan vaping er meir vanleg på ungdomstrinnet, er andelen som snusar eller røyker, høgast på vidaregåande.
Særleg snusbruken endrar seg veldig opp gjennom tenåra. Medan 1-2 prosent av elevane på 8. trinn snusar dagleg eller kvar veke, er tala på slutten av vidaregåande 22 prosent blant gutane og 15-16 prosent blant jentene.
Mål om nikotinfri generasjon
Granlund understrekar at helsestyresmaktene er i gang med fleire tiltak, inkludert antitobakkskampanjen «Generasjon FRI» som har vore i gang sidan mai. Målet er å bidra til å førebyggje og redusere tobakks- og nikotinbruk blant ungdom, i tråd med tobakksstrategien til regjeringa om at dei som er fødde i 2010 og seinare skal bli ein nikotinfri generasjon.
Helsedirektoratet seier dei no ser på kva for nokre fleire tiltak som kan bidra til å nå dette målet.
