nyhende
Russisk invasjon kan bidra til kraftig auke i straumprisen
Ukraina-angrepet driv gassprisen opp. Saman med mindre vind kan det føre til at kraftprisen i Sør-Noreg aukar med 25 prosent neste veke, trur kraftanalytikar.
Endå større vekst er det for gassprisen: Han har auka med 50–60 prosent den siste veka, fortel kraftanalytikar Olav Johan Botnen i Volue Insight til NTB. Det får kjapt innverknad på den norske kraftmarknaden.
– Berre frå i går til i dag vil eg tippe at vi snakkar om 20–25 øre per KWH kraftprisoppgang oppgang i Sør-Noreg for resten av 2022 – under føresetnad av at gasspris-oppgangen varer, seier Botnen.
Prisen svinga likevel mykje torsdag morgon – i løpet av to–tre timars trading hadde oppgangen vore mellom 15 og 35 prosent. Klokka 10.30 var prisane opp 32 prosent frå onsdag.
Invasjon og vindstans gir auke
– Neste veke blir det dobbelt opp med endringar for både tyske og sørnorske kraftprisar. Gassprisen går opp, og vinden går ned. Det blir ein sterk totaleffekt for Tyskland, som kan forplante seg ganske mykje til Sør-Noreg, seier Botnen.
Han anslår at tyskarane må rekne med 90 prosent prisauke neste veke. I Sør-Noreg skulle kraftprisen for neste veke auke med15 prosent, men det var før den siste prisauken på gass. No anslår Botnen ein vekst på 25 prosent, opp til ein pris på 145 øre per kwh.
Uavklart situasjon
På starten av handelsdagen torsdag er det knapt nokon handel i marknaden – avstanden mellom kjøpar og prisforslaget var for stor, seier Botnen.
Det er førebels veldig uklart kva den reelle gassprisen blir i tida framover. Botnen påpeikar at det ikkje har skjedd noko «på bakken» enno – gasstilførselen til Europa er førebels ganske uendra.
– Det er berre ein risikopremie som byggjer seg opp no. Det er ingen betydelege endringar i den russiske gassflyten til Europa denne veka, men den kan sjølvsagt endre seg fort, seier Botnen.
Russland står for 40 prosent av gassen og 25 prosent av olja som Europa importerer. Botnen «tør ikkje svare på» kva ein stans i russisk energitilførsel i Europa vil medføre.
– Det er ein tilstand som aldri har hendt i moderne tid, så det er vanskeleg å svare på. Det vil nok bli ein panikkreaksjon i dei europeiske gass- og kraftmarknadene om det skulle skje.
Svært krevjande å kompensere for russisk gass
Samtidig som gassprisen veks har oljeprisen òg teke seg opp til gamle høgder.
– Det er klart det er vanskeleg å seie kor høgt oljeprisen kan gå. Dersom det blir sanksjonar på olje- og gasseksporten til Russland er det ikkje godt å seie der prisen kan lande i periodar, seier analytikar Tore Guldbrandsøy i Rystad Energy.
Russland eksporterer meir enn det dobbelte av det Noreg produserer, om lag 4 millionar fat dagleg. Dersom russisk olje forsvinn, påpeikar Guldbrandsøy at OPEC-landa kan oppskalere produksjonen.
Russland produserer omtrent like mykje gass som Noreg. Eit eventuelt fråvær av russisk gass blir svært vanskeleg å kompensere for, meiner Guldbrandsøy – europeiske gasslager er allereie låge.
– I verste fall må vi bruke mindre energi, seier Guldbrandsøy.
Han meiner det likevel vil ta litt tid før den auka oljeprisen gir liknande utslag på pumpeprisen.
– Ein ser mindre effekt på bensinprisen enn på oljeprisen. Det har med skatt og avgifter, som er ein stor del av bensinprisen, å gjere, men den vil òg påverkast av kor mykje olje som er på oljelagera i Europa.
(©NPK)
