Pasientombodet meiner dei faktiske ventetidene i helsevesenet ikkje kjem fram

Spesialisthelsetenesta må svare på eller vurdere tilvisingar innan ti arbeidsdagar. Pasient- og brukarombodet etterlyser større openheit om ventetida på å faktisk få behandling. 

Ein pasient som får vite at vedkommande treng hjelp frå spesialisthelsetenesta, kan bli innkalla til ein vurderingssamtale. Etter samtalen kan sjukehuset registrere at fristen for helsehjelp er halden – lenge før behandlinga kjem i gang, ifølgje nasjonal talsperson i Pasient- og brukarombodet, Jannicke Bruvik.

Ventar månader og år på helsehjelp

– Det betyr ikkje at pasienten får den helsehjelpa som faktisk trengst for å bli betre. Vi er i kontakt med mange som ventar både månader og år på helsehjelp, utan at sjukehusa registrerer fristbrot. Då kan det sjå ut som om ventetida er kortare enn den eigentleg er, utan at situasjonen til pasienten faktisk blir løyst, seier ho.

Regjeringa har fleire gonger framheva at ventetidene er på veg ned. I ein kommentar til NTB seier helse- og omsorgsminister Jan Christian Vestre (Ap) at Folkehelseinstituttets tal viser at ventetidene for påbyrja helsehjelp har gått markant ned det siste året. 

Men han er samd i at for mange pasientar framleis ventar for lenge, mellom anna på operasjon. Han seier at ventetidene også her skal ned.

– Derfor jobbar vi no med nye og meir treffsikre indikatorar og eit heilt nytt mål som skal gjelde for heile pasientforløpet. Dette vil vi lansere før sommaren, og la meg vere heilt klare: tida pasientar ventar på operasjon, skal markant ned. Det er eit løfte.

17.500 førespurnader i 2025

Helseministeren understrekar også at måten ventetidene blir målte på, er etter tilsvarande indikatorar som under den borgarlege regjeringa. Desse fortel ganske mykje, men ikkje heile biletet, meiner han.

– Når vi set nye mål, er det viktig at vi gjer ein grundig jobb med indikatorane, slik at vi er sikre på at vi måler det som betyr noko i kvardagen: at pasientane faktisk får rask tilgang til relevante utgreiingar og behandlingar når dei treng det, seier han.

Pasient- og brukarombodet la torsdag fram årsmeldinga si for 2025. Den viser at dei fekk 17.500 førespurnader i fjor, omtrent på nivå som tidlegare år. Lange ventetider og manglande informasjon om valmoglegheiter går igjen som årsaker til at folk tek kontakt.

– Tala som blir brukte av dei som styrer tenesta, må også vise tida du ventar på å få behandling. Ikkje berre første gong du har kontakt med sjukehuset etter å ha vorte vurdert til å ha behov for hjelp, seier Bruvik.

Mange på venteliste

11.000 pasientar stod på ei intern venteliste etter den første samtalen og før behandlingsstart i starten av februar, skreiv Bergens Tidende tidlegare.

Ifølgje lista har over 2000 venta i over eitt år, og fire av ti pasientar har venta lenger enn fristen kirurgen har sett, skriv avisa.

Den gjennomsnittlege ventetida er 239 dagar, men nokre pasientar har venta på operasjon i fleire år.

– Vi veit at vi har eit problem med etterslep, og vi vil gjere noko med det, seier viseadministrerande direktør Clara Gjesdal i Helse Bergen.