Lungespesialist om lungetransplantasjonen til kronprinsessa: – Siste utveg

– Når det har komme til ein situasjon og eit nivå der ein vurderer lungetransplantasjon, så er det alvorleg. Ein lungetransplantasjon er siste utveg når annan type behandling ikkje har lykkast, seier han til NTB.

Kronprinsessa har i haust gått gjennom lungerehabilitering. Refvem har vore overlege ved LHL-sjukehuset Gardermoen, no Cathinka Guldbergs sjukehus, som er eitt av fleire sjukehus i Noreg som tilbyr eit slikt rehabiliteringsopplegg.

Fredag vart det kjent at kronprinsesse Mette-Marits (52) lungesjukdom har vorte kraftig forverra i haust, og at ho blir førebudd på ein mogleg lungetransplantasjon.

Uføreseieleg sjukdom

Ho fekk påvist den kroniske sjukdommen lungefibrose i 2018. Sjukdommen gir arrdanning i lungene, noko som fører til redusert oksygenopptak.

– Det er godt mogleg at medisinane og anna behandling har fungert, men dei har ikkje fungert så godt at dei har stoppa sjukdommen frå å utvikle seg vidare. Det er for så vidt relativt vanleg, men det er forskjell på medisinar, og det er ulike typar lungefibrose. Ein må følgje kvar enkelt person for seg. Det er ein uføreseieleg sjukdom, seier Refvem, som no er allmennlege ved Lovisenberg Rehabilitering i Oslo.

Rikshospitalet opplyser at det ikkje er vedteke når kronprinsessa kan setjast på ei venteliste for transplantasjon. Men det er ikkje slik at ein set seg i kø og ventar på ei lunge, forklarer Refvem. Det er meir ein talemåte.

– Det er mykje som skal passe, som vevstypar og storleik på lunger, seier han.

Umogleg å vite når

Den som transplantasjonen kjem frå, må også vere i så god form som mogleg, ikkje vere sjuk og kan ikkje ha nokon pågåande infeksjonar.

Dei blir plukka ut frå ei gruppe der dei som passar best, blir prioriterte.

– Ho blir nok sett i ein pool der ein har oversikt og sjekkar ut kva som er tilgjengeleg heile tida, seier han.

Dermed er det også umogleg å seie noko om kor lang tid det kan ta før kronprinsessa kan gjennomføre ein lungetransplantasjon.

– Det at dei seier dei vurderer det, seier ikkje noko om tidspunktet. Dei er i ein fase der pasienten må førebu seg mentalt og på andre måtar, seier han.