Då jula var ein kvart appelsin

Nå om dagen er det mykje prat og skriving om julastemning, ka nå det er for slags «fornemmelse»! Og kor er det så detta fenomenet opptrer, i bakhåve, under vesten, eller i magen? Kanskje ein kombinasjon?

Frå tidlig på hausten starta forretningstanden å annonsera julagaver og antrekk me ikkje kan klara oss utan, om me skal få ei fullverdig jul.

Og så hotell- og restaurantbransjen som arrangerer julabord, både med og utan underholdning. For ikkje å snakka om julakonsertar i alle slags variantar. I kyrkjer, aulaer, og på torg. Ein gong såg eg til og med annonsert ein garantert Jesusfri jula-konsert, ka nå de måtte gå ut på.

Alt for å setja oss i såkalla julastemning, og få oss til å kjøpa det dei har å by på.

For 74 år sidan gjekk eg i første klasse på folkeskulen. Siste timen, siste skuledagen før jul, trakk lærarinna solgardinene føre vinduene i skulestova.

Fekk me så kvar vårt farga talgalys som me tende og sette på pulten. Til alt overmål fekk me tildelt kvar får fjerde-part av ei appelsin.

Og så sang me julasongar som me hadde lært oss utanboks.

Det snøa då me var på heimveg. Med 5 km skuleveg, og som vanleg mykje heft undervegs, var landskapet kvitt då me var heima. Der kunne lukta inne fortelja at julabaksten var i gang.

Maken til den kjensla eg hadde inni meg den dagen, har eg ikkje hatt verken før eller sidan. Det kallar eg julastemning.

Odd Kåre Tveit

Odd Kåre Tveit gjekk bort i sommar.