Hobbydyrkar med over 20 frukt- og bærsortar i hagen

– Det er nesten ingen som veit at morbær kan vekse her i landet, fortel Karin Roos.

Morbærtreet – ein av dei eldste kulturplantane i verda – har bær som liknar litt på bjørnebær. Arten trivst mange plassar på Vestlandet, men òg i hagen til Roos. Der er dei berre ein av mange sjeldne bærsortar.

Roos kjem frå Finland, men har budd i Noreg i fleire periodar. For tre år sidan fann ho og mannen draumehuset med ein stor hage i Drøbak.

– Då vi kjøpte dette huset saman tenkte eg at eg skulle sjå litt på hagen etter kvart, men så gjekk det opp for meg at kan eg dyrke så mykje fukt og bær eg vil, så då berre gjorde eg det, fortel Roos, som under namnet @karingardens deler flittig frå hagen sin i sosiale medium.

Det du ikkje får på butikken

Det heile starta med eitt enkelt aprikostre før Roos begynte å bli meir interessert i dei frukt- og bærsortane som ikkje er å få tak i på butikken. Jo meir ho las seg opp, jo fleire buskar blei det.

– No har eg mange merkelege bærbuskar. Eg har gumibær, kiwibær og ein japansk sølvbusk som får bær nokre kallar for rubinbær. Eg har også mykje honningbær. Det er viktig at du vel ein av dei nye gode honningbærsortane som smakar som ein blanding av bringebær og blåbær. Den gamle sorten kan smake litt surt, fortel ho.

I starten var det berre litt aroniabær og nokre ville morellar i hagen hennar. No er det over 20 ulike typar frukt og bær i hagen og Roos har planta alt sjølv. Det ho ikkje har funne på hagesenter har ho fått frå andre hobbydyrkarar.

– Det tar tid, men du får veldig mykje ut av det. Eg får ei kjensle av å skape noko. Det er eigentleg ganske kreativt. Eg vil anbefale alle å prøve med eit par bærbuskar i hagen. Det kan vere litt einsamt viss ein ikkje har nokon å snakke med om det. Derfor er det så fint å ha eit lokalt hagelag. Dei veit også gjerne ting du ikkje kan lese i eit hageblad.

Tidlegare i år heldt Karin Roos foredrag for det lokale hagelaget om korleis andre kan få til det same som ho. Stikkordet er permakultur.

– I hagen min tenker eg på eitt hagerom om gongen. Ein ting som er viktig i permakultur er å dyrke i fasong som ein skog. I staden for å dyrke i rette rader med store mellomrom kan ein dyrke litt tettare i noko som heiter «guilds». Det er system der fleire ulike plantar støttar opp om kvarandre. På den måten kan du få plass til meir. Når eg fortel folk om alt eg har trur dei at eg har ein kjempestor hage, men det har eg ikkje, seier Roos.

Gøy å ete

I den frodige hagen er alt dyrka i soner. Grønsakene som treng mest merksemd er nærmast huset, mens epletrea er lengst vekke. I tillegg har Roos vore lur og dyrkar ting som modnar på ulike tidspunkt, så ho ikkje får alt på ein gong.

– Då er det lettare å ete ferskt, for det er det eg elskar å gjere. Det som er veldig gøy med hagen er at du kan gå ut og ikkje berre gjere hagearbeid, men også ete bær samtidig.

– Kva forhold har du til sylting og safting?

– Eigentleg lite før eg starta med hagen. Det første året laga eg aroniasaft for første gong. Eg har ikkje pleidd å bruke så mykje syltetøy, men det blir nok meir i åra framover når eg får større avlingar. Viss eg skal konservere, så frys eg ned så mykje som eg kan og så bruker eg det seinare, seier Roos.