– Tydeleg auke i talet på gründerar

Fleire sveibuar ber om råd for å starta eiga næring:

Atheno AS, som arbeidar med næringsutvikling i Sunnhordland, registrerer ein tydleg vekst i talet idéeigarar og gründerar i Sveio som tar kontakt og ber om råd.

– I 2024 vurderte me fem forretningsidéar i Sveio. I 2025 steig talet til ni, og så langt i år er me allereie oppe i ni, fortel rådgjevar i Atheno Reidun Rykkje.

Kontordag i Sveio

For å møta den auka etterspurnaden etter rådgjeving, har Atheno i samarbeid med Sveio kommune gitt tilbod om to kontordagar på kommunehuset for å gjera det endå lettare å koma i kontakt. Til den første kontordagen, 3. mars, melde det seg ingen interesserte. 19. mai møtte Rykkje derimot tre potensielle gründerar.

– Utanom kontordagane kan folk med idéar sjølvsagt ta kontakt med oss på Stord når dei vil. Slik har det vore i mange år, og det meste skjer nok framleis på den måten, seier Rykkje.

Ho fortel også at Atheno i nokre tilfelle kan tilby heimebesøk, for eksempel på ein gard, for å sjå kor verksemda er tenkt etablert.

Ulike avtalar

I dei fem sunnhordlandskommunane Sveio, Bømlo, Stord, Fitjar og Tysnes der Atheno arbeidar, er det no gjennomført åtte kontordagar. I Bømlo, der interessa er særleg stor, er det etablert ei ordning med kontordagar kvar månad. Kommunane har ulike avtalar med Atheno. Sveio betalar time for time for førstelinetenesta.

– I Sveio ser eg for meg at me kan halda fram med prøveordninga og tilby kontordagar også neste halvår, seier einingsleiar samfunnsutvikling Bente Marie Johansen.

Stort potensiale

Ho fortel at det finst over 1.000 enkeltmannsføretak i Sveio, men ønskjer mange fleire. Johansen meiner sjansane til ny næringsverksemd i kommunen er store, og nemner for eksempel produksjon og foredling innan landbruk og annan matproduksjon. Ho peikar også på omstillingane og moglegheitene for ny næringsutvikling som bygging av ny E39 vil føra med seg.

Både ho og Rykkje trur det er eit stort potensiale i Sveio som enno ikkje er tatt ut. Dei er også usikre på om næringsdrivande i Sveio er klar over kva Atheno har å tilby, mellom anna innan konsulentverksemd og kompetanseutvikling.

– I førstelinetenesta der eg arbeidar, er oppgåva å vurdera forretningsplanar, marknad og finansiering saman med idéeigarane. Nokre gonger er det naudsynt å fråråda urealistiske planar. Då er det opp til idéeigarane om dei vil høyra på oss eller ikkje. Ser me derimot at her er ein idé som kan utviklast til noko større og gi fleire arbeidsplassar, blir inkubatoren kopla inn. Då er det andre folk som kjem på banen, fortel Rykkje.

Hjelp i startfasen

Inkubatoren er eit oppfølgingsopplegg over fleire år som er tilgjengeleg for verksemder i oppstartfasen. Det er også tilgjengeleg for eksisterande verksemder som ønskjer å utvikla seg på nye marknader eller med nye produkt. 

Same dag som Rykkje og Johansen hadde open kontordag på kommunehuset, var Kjetil Djuve frå Atheno i Sveio der han saman med ein kollega møtte ei verksemd som får inkubator-oppfølging. Djuve kan ikkje seia noko om kva verksemd eller bransje det er snakk om, men fortel gjerne om inkubatorordninga generelt.

– Tilbodet vårt er ein del av eit nasjonalt program for å støtta verksemder i etableringsfasen. Stikkord for verksemda vår er rådgjeving, sparring, strategi og tilknyting til nettverk av ulike slag. Me har også eit investeringsfond fond som kan investera i verksemder som treng risikokapital, fortel Djuve.

Atheno sin inkubator er også del av eit investornettverk saman med Validé i Haugesund for å sikra kapitaltilgang, forklarar han.

– I startfasen er tilbodet vårt kostnadsfritt for verksemdene, men eit EU-direktiv hindrar oss frå å tilby gratis tenester over lengre tid. Etter kvart må verksemdene difor betala, men til subsidierte prisar, opplyser Djuve.