nyhende
Tusenvis av offentleg tilsette truar med storstreik
Over 16.000 tilsette i offentleg sektor går ut i streik viss meklinga i lønnsoppgjeret ikkje fører fram. Fleire hundre tusen kollegaer er klare opptrapping.
Laurdag skal fire hovudorganisasjonar i mekling på vegner av tilsette i dei tre tariffområda. Riksmeklaren har seks meklarar i sving på tre ulike stadar i Oslo. Fristen for å bli samde er midnatt natt til tysdag. Men meklingsfristar blir brotne nærast oftare enn dei blir overhaldne, så det er gode moglegheiter for at vi framleis ikkje har noka avklaring når arbeidsdagen startar tysdag morgon.
Det skal svært mykje til at alle dei tolv meklingane endar med streik
– Vi har ein ambisjon om å om å finne ei løysing. Samtidig er det slik vi også må førebu oss på det motsette. Og det vil i så fall bety streik, seier leiar Egil André Aas i LO Stat til NTB.
For folk flest er det tariffoppgjeret i kommunane som kjem til å få størst innverknad. Det omfattar rundt 400.000 arbeidstakarar fordelte på ei rekkje kommunale verksemder over heile landet. Oslo kommune er eit eige tariffområde, men ein streik her vil stort sett ha same verknad som i Kommune-Noreg elles.
Vil hente inn etterslep
– Det er særleg dei med låge lønningar som merke at daglegvarer, straum, bustadlån og drivstoff har vorte dyrare i det siste. Vi krev reallønnsauke, og det betyr at vi må ha ei fordeling av lønnspotten som ikkje bidreg til større forskjellar mellom kommunetilsette. Vi legg til grunn for kravet vårt at ein følgjer den økonomiske ramma frå frontfaget og også tek omsyn til etterslepet som offentleg sektor fekk i førre oppgjer, seier Fagforbundets leiar Mette Nord.
Fagforbundet har i første fase teke ut medlemmer som hovudsakleg arbeider i administrasjon, tekniske tenester og reinhald i kommunane. Unio Kommune rammar Bergen i det første streikeuttaket sitt, som omfattar 527 medlemmer.
– Vi må få innfridd krava våre om reallønnsvekst for dei høgt utdannande i det offentlege og eit skuletillegg. Spesielt lærarane har hatt ein altfor dårleg lønnsutvikling over lang tid, påpeikar Unio kommunes forhandlingsleiar Steffen Handal.
– Dei siste to åra har lønnsutviklinga i staten vore vesentleg lågare enn i privat sektor, og også lågare enn i industrien. Lønnsoppgjeret må gjere noko med dette lønnsgapet. Vi kan ikkje akseptere at tilsette i staten med høg kompetanse og viktige oppgåver, år etter år kjem dårlegare ut enn andre grupper, seier Unio stat-leiar Guro Lind.
Frontfaget fører
Frontfaget – den delen av norsk næringsliv som har utanlandske konkurrentar – forhandlar først og legg svært sterke føringar for resten av oppgjera. Her enda oppgjeret med ein gjennomsnittleg lønnsauke på 3,7 prosent. Det skulle sikre ein liten auke kjøpekrafta til lønnstakarane, samtidig som det ikkje skaper for høg temperatur i norsk økonomi, høgare renter og svekkjer konkurransekrafta til eksportnæringane.
Det siste anslaget frå offisielt hald for prisveksten i år er 3,4 prosent, som regjeringa la til grunn for revidert nasjonalbudsjett. I tillegg er det venta at raskt aukande rente vil ete opp endå ein del av det ekstra tilskotet i lønningsposen.
LO og underliggjande forbund har tradisjonelt vore relativt lojalt til føringane til frontfaget. Men det er grupper i offentleg sektor som over år har sakka akterut og som det blir kravd eit ekstra lønnsløft for.
Unio, som er den nest største hovudorganisasjonen i offentleg sektor som blir omfatta av dette oppgjeret, synest av og til å oppleve frontfaget som ei tvangstrøye snarare enn eit middel for auka kjøpekraft. Organisasjonen har fleire gonger kravd ekstra lønnsløft for medlemmene sine, og valt konflikt når dei ikkje har fått det.
Også YS Stat finn det svært problematisk at offentleg tilsette har hatt svakare lønnsutvikling enn tilsette i privat sektor.
– Det er klart at dei økonomiske krava må innfriast, og det er tydeleg krevjande for arbeidsgivar. Vi aksepterer ikkje eit tredje år på rad med lågare lønnsvekst enn samanliknbare grupper, seier YS Stat-leiar Pål N. Arnesen.
(©NPK)
