Salet av legemiddel på resept har auka 30 prosent på ti år

Det viser tal frå Apotekenes bransjestatistikk (Apostat) som NTB har fått frå Apotekforeningen.

I snitt brukte kvar innbyggjar 641 dosar reseptpliktige legemiddel til saman i 2025.

Auken frå 2024 er på 3,3 prosent, men auken har gått føre seg lenge, så sidan 2015 er konsumet altså auka med heile 30 prosent.

Fagdirektør Hanne Andresen i Apotekforeningen meiner demografiske endringar er ei av hovudårsakene til den aukande legemiddelbruken.

Hand i hand med eldrebølgja

Sidan 2015 har det vorte 206.000 personar fleire i Noreg over 70 år. Denne aldersgruppa har eit vesentleg høgare legemiddelforbruk enn yngre. Men Andresen meiner auka legemiddelbruk ikkje berre komme av fleire eldre – det går den andre vegen òg. Det blir fleire eldre fordi det finst legemiddel som gjer det mogleg å leve lengre.

– Effektive legemiddel er ei viktig årsak til at befolkninga blir stadig eldre, og at veldig mange kan leve gode liv også med sjukdom, seier ho.

Sidan vi berre kan vente oss at det blir endå fleire eldre, bør samfunnet vere førebudd på at legemiddelbruken vil halde fram med å auke endå meir dei kommande åra.

Nye legemiddel = meir omsetning

Nye legemiddel på marknaden er ei anna årsak til at folk tek fleire medisinar enn før. Til dømes kom diabetes- og slankemiddel som Ozempic og Wegovy i 2024. Desse midlane, med verkemiddelet semaglutid, gjekk rett inn på topp ti mest brukte legemiddel i Noreg, målt i definerte døgndosar (ddd).

– Det kjem stadig nye legemiddel på marknaden, inkludert produkt som blir brukte av veldig mange, som bidreg til auka bruk, seier Andresen.

Døme på dette er legemiddel mot ADHD og søvnhormonet melatonin dei siste åra, som bidreg til auka forbruk av legemiddel på resept.

– Legemiddel for å behandle plagar tilknytt overgangsalder, aukar òg. Eit anna område som det blir forska mykje innan, og der det vil komme nye legemiddel i framtida, er mot alzheimer og demens, seier Andresen.

Fylkesforskjellar

Det er store forskjellar mellom fylka når det gjeld mengda medisinar innbyggjarane hentar ut på resept. Folk i Oslo ligg nedst, med eit snitt på 1,5 medisindosar per døgn gjennom 2025. Øvst på forbrukslista ligg Innlandet og Østfold, der innbyggjarane tek 2,1 dosar per døgn i snitt.

I Innlandet har auken det siste året vore på heile 5,4 prosent, slik at fylket så vidt har passert Østfold i medisinbruk.

– Forskjellane kan delvis forklarast ut frå demografiske forskjellar. Innlandet har den høgaste gjennomsnittsalderen i landet, medan Oslo er i andre enden med yngste befolkninga. Eldre bruker fleire legemiddel enn dei yngre. Legemiddelbruk heng også saman med folkehelseutfordringar, der det også er store forskjellar mellom fylka, seier Andresen.

Medvit og førebygging

Ei samanlikning med konsumet i 2021 viser at nordmenn henta ut 13,9 prosent fleire døgndosar reseptbelagde midlar i 2025. Men nokre legemiddel på topp ti-lista har hatt ein formidabel auke. Legemiddel med folsyre har auka med heile 47 prosent på desse fire åra. Auken er 34 prosent for kolekalsiferol, som blir brukte i Divisun, eit preparat for å førebyggje og behandle vitamin D-mangel.

Andresen meiner desse aukane truleg kjem av både at vi får meir informasjon og er meir medvitne. Både betydninga av D-vitamin og tilrådingar om å bruke folsyre i ein del tilfelle har fått mykje merksemd.

Dei to legemidla øvst på lista blir brukte både for å førebyggje og behandle mot høgt kolesterol og høgt blodtrykk. Forbruket her har auka høvesvis 31 og 34 prosent på fire år.

– Auken er kanskje truleg ein kombinasjon av at det har vorte fleire eldre og at ein no tilrår også førebyggjande behandling ved lågare kolesterolverdiar enn for nokre år sidan, seier Andresen.