Kraftig auke i brannar starta i elsparkesyklar

Elektriske småkøyretøy omfattar elsparkesyklar, elsyklar, balansebrett/ståbrett og liknande. Av dei 82 utrykkingane til brannar i slike i fjor, var 21 av dei brann eller branntilløp i elsparkesyklar.

– Det finst godt over ein halv million private elsparkesyklar i norske heimar i dag. Det har ført til ein kraftig auke i brannar knytte til denne typen batteridrivne køyretøy, seier rådgivar Susanne Moen i Brannvernforeningen i ein e-post til NTB.

Heilt ferske tal frå Direktoratet for samfunnstryggleik og beredskap (DSB) viser totalt 397 hendingar frå 2016 til i dag. Dei fire første månadene i år har det allereie vore minst 13 hendingar, og det er før sesongen for elsparkesyklar for alvor har starta.

Ei livsfarleg brannfelle

Moen, som har bakgrunn som brannetterforskar hos politiet, er bekymra for at utviklinga går i feil retning.

– No startar sesongen, og mange tek fram elsparkesykkelen igjen utan å vite nok om korleis han bør ladast og oppbevarast, seier ho.

Brannar kan oppstå i små elkøyretøys litium-ionbatterier, både under lading og heilt av seg sjølv.

– Mange er ikkje klare over kor farleg ein elsparkesykkel kan vere dersom batteriet blir skadd eller brukt feil. Litium-ionbatterier kan utvikle ekstrem varme, giftig røyk og eksplosiv brann på svært kort tid, seier Moen.

Slike brannar er dessutan svært vanskelege å sløkkje med vanleg sløkkjeutstyr. Om det først byrjar å brenne, er det viktigast å komme seg ut, varsle andre i nærleiken og ringe 110.

Ein av dei farlegaste tinga folk ofte gjer er å ha elsparkesykkelen ståande i gangen. Ved ein brann vil han då kunne blokkere tilkomst til rømmingsveg.

Vanskeleg å føresjå

Ifølgje DSB aukar risikoen for brann eller annan feil med batteriet dersom ein behandlar elsparkesykkelen røft og batteriet får ein skade. Det er vanskeleg å føresjå om det kan oppstå brann i eit elsparkesykkelbatteri.

– Med tanke på omfanget av elsparkesyklar i omløp, kor plutseleg og veldig ein litiumbrann kan utvikle seg, kor vanskeleg det er å sløkkje ein batteribrann og at elsparkesyklar ofte blir oppbevart i bustader der folk søv eller i rømmingsvegar, er vi bekymra for fleire dødsbrannar framover, opplyser DSB til NTB.

For snart to år sidan mista to unge menneske livet i ein bustad i Tønsberg. Årsaka var ein elsparkesykkel som tok fyr i gangen. Det var den første dødsbrannen i Noreg knyte til elsparkesykkel.

Tre hovudfeil

Brannvernforeininga trekkjer fram tre vanlege feil folk i Noreg gjer:

● Mange ladar e-elsparkesykkelen utan tilsyn eller om natta.

● Mange oppbevarer han i gang, trapp eller andre rømmingsvegar.

● Mange bruker feil eller uoriginal ladar.

– Det er dessverre mogleg å få tak i elsparkesyklar som ikkje er i samsvar med regelverket frå useriøse aktørar. Derfor er det viktig å vere kritisk når ein kjøper elsparkesyklar, rår DSB.

Åtvaringar og informasjon som skal vere oppgitt ved kjøp, er mellom anna åtvaringar om moglege farar ved bruk, viktig tryggingsinformasjon og CE-merke.

Faren for å påføre batteriet skadar er store, fordi elsparkesyklar er utsette i trafikken. Statens vegvesen har elles eigne trafikkreglar for elsparkesyklar.

Ny nasjonal rettleiar

Brannvernforeininga, DSB, brannvesenet, forsikringsbransjen og forskingsmiljø har samarbeidd om nasjonale råd for trygg handtering, lading og oppbevaring av elsparkesyklar.

Moen trekkjer fram dei viktigaste råda:

● Oppbevar helst elsparkesykkelen utanfor bustaden, i eit tørt og frostfritt rom som garasje, bu eller sykkelrom.

● Unngå plassering i gang, trappar og andre rømmingsvegar

● Sjekk jamleg batteri og leidningar for skadar.

● Bruk alltid den originale ladaren eller ein som er godkjend av produsenten.

● Lad berre når du er vaken og til stades.

● Viss elsparkesykkelen må oppbevarast inne i bustaden, hald god avstand til klede, møblar og andre ting som kan ta fyr.

● Sørg for fungerande røykvarslar i rommet der elsparkesykkelen blir oppbevart eller lada.

● Ver merksam på faresignal som lukt av brend kjemikalie, knitrelydar, uvanleg varme eller synlege endringar på batteriet.