Opnar gjengrodd landskap på Lierfjellet

Det er for tida ei krevjande drift med trefelling og graving som pågår ved og under kraftlinja på Lierfjellet.

Sverre Sæterbø kombinerer tømmerhogst med gardsdrift på Fitjar. Han driv Sæterbø Maskin AS på femte året og er optimistisk med tanke på arbeidsoppdrag framover. Dette året har han investert i ein heilt ny hogstmaskin, og i fjor ein lasteberar av nyare modell.

Hekta på hogst

– Hogstmaskinen produserer svært bra, det er ein effektiv og god maskin, fortel Sæterbø. Han har jobba med motorsag sidan han var fjorten, og forsikrar at han framleis har alle fingrar i behald. I skogen likar han seg svært godt.

–  Ingen dagar er like, eg kjem kanskje heim trøytt og lei, men dagen etter lengtar eg tilbake til skogen. Kan vel sei det slik at eg lever og andar for arbeidet mitt, smiler skogsarbeidaren.

Med sin nye hogstmaskin er det nesten ikkje grenser for kor store tre han kan fella.

– For å setja det i litt perspektiv; bestefar min dreiv sagbruk. Då han såg tilbake på arbeid i ungdomen var det største treet han fekk vera med å hogga ei furu på Litlabø. Den var ein kubikk. No høgg me fire kubikk tre, smiler Sæterbø.

100 trailerlass

Sunnhordland Kraftlag stod som utbyggjar av kraftlinja på 1980-talet. Statskraft overtok linja frå nyttårskiftet 2021, og blir no drifta av Haugaland Kraft.

Linjestrekket det blir hogd under er omlag ein kilometer lang. Heile strekka kan ein sjå frå garden Staupe. Haugaland Kraft starta prosessen for rundt eit år sidan, målet var å hogga rundt 500 kubikkmeter skog under kraftlinja. Grunneigar Tor Magne Larsen, nytta høvet til å ta resten. Totalt skal ein ta ut 3 000 kubikk – det tilsvarar rundt 100 trailerlass.

Verksemda Nortømmer AS er oppkjøpar av tømmer og opererer i heile Noreg. Tarjei Mikkelsen frå Fusa, no busett i Haugesund, formidlar både gjennomføring og sal av tømmeret, frå Boknafjorden i sør, til Tysnes og inn til Suldal. Akkurat no styrer han mykje av ståket på Staupe og Lierfjell.

60 år gamle grantre

Det er snakk om vel 60 år gamle grantre, for det meste av typen «norsk gran», som i si tid blei planta. Ifølgje Mikkelsen er det stor variasjon i storleiken på trea. Det har si naturlege forklaring; dess betre jordsmonn dess tidlegare kan ein hogga.

Men sidan det er så bratt terreng, er det kostbart å ta ut skogen. Ergo blir det mindre å henta for grunneigaren.

– Eg blir ikkje rik, men er nøgd så lenge det går i pluss, seier Tor Magne Larsen.

Mange utfordringar

Arbeidet starta i nordenden av feltet, prioritert oppgåve var då å fella tre langs den 300KV-linja, det som representerer det mest farefulle arbeidet. Mannskap frå Haugaland Kraft var med då dette blei gjennomført.

– Alt arbeid langs linja er kritisk, konstaterer Sverre Sæterbø.

Tømmertransporten er også ei utfordring for seg sjølv. Vegen fram til Staupe er ikkje eigna for trailertrafikk, difor må ein ta mindre lass og mellomlagra i Førde, før utskiping frå kai på Stord, og vidare til Tyskland.

I etterkrigsåra var mange med på såkalla «skuleplanting», det er difor mange områder der det no er hogstmoden skog.

Ifølgje Tarjei Mikkelsen er ikkje alle skogeigarar klar over kva verdi dei har.

– Det som uroar meg mest er når det kjem stormar og folk ikkje veit kva skog dei har ståande. Heller ikkje kva verdi som har gått bort. Det er ei utfordring.